Sardana

De sardana is de nationale dans en muziek van catalonie.De kringdans wordt door stellen man/vrouw afwisselend op de muziek van een cobla uitgevoerd.Een cobla is een orkest dat door bijna uitsluitend blaasinstrumenten is samengesteld.Een tenora,tible,flabiol en tambori zijn unieke catalaanse instrumenten en deze worden aangevuld met trompet ,trombone,friscorn en contrabas(In totaal 12 instrumenten,gespeeld door 11 muzikanten ).De dans is eeuwen oud maar het is onbekend wanneer de sardana voor het eerst werd gespeeld en gedanst wel Won duidelijk populariteit in de tweede helft van de negentiende eeuw mede dankzij de componist Josep (Pep) Ventura die aan de muziek van de sardanas de instrumenten toevoegde want voorheen werd deze muziek vaak door een enkel instrument gespeeld.De dans bestaat uit lange en korte passen van 7 of 10 tiradas(sets).De dans lijkt in eerste instantie niet erg spectaculair,maar wetende hoe ingewikkeld de samenstelling van de dans is en hoe een telling wordt gecombineerd met vaste danspassen is het zeker het kijken en luisteren waard .Er bestaan verschillende typen sardanas
.Sardana concert een sardanea die meer dan voor het dansen muzikaal is
.Sardana coral een sardana waarbij wordt gezongen
.Sardana obligadadans wordt gevolgt per instrument naar keuze
.Sardana lluïment(glans) eigen dans van een "colla"of dansgoepje vaak om te wedijveren met anderen
.Sardana de punts lliures (lichte punten) varatie met veel pasjes en variatie
.Sardana de germanor (broederschap) met alle deelnemers in een gezamenlijke kring
.Sardana manresana sardana van 7 sets
.Sardana revessa-ingewikkelde vaak voor wedstrijd gebruikte sardana
Nederland heeft als enige niet catalaanse land een Cobla " la principal d'Amsterdam"

El caganer

Wel heel catalaans zijn de caganers of "kakkers"in de kerststal.Waarschijnlijk al uit de 16de eeuw stammende simbooltjes voor vruchtbaarheid.Zo was het een eer om een hoop te draaien op het land om zo de vruchtbaarheid ervan te stimuleren,als teken van wedergeboorte.Rond de kersttijd verschijnen zo de kakkertjes in hun originele vorm met zijn barretina en de broek op de knieen maar alle beroemdheden en politieke hoofden worden zo als caganer rond de kerststal gezet.
.

El gordo de Navidad

Niet speciaal catalaans maar de catalanen zijn wel heel actief in het meedoen aan de "Gordo de Navidad" Dit jaar viel dan ook de hoofdprijs in Barcelona en ook veel van de kleinere prijzen vielen in Catalonie.In deze link een diaserie met alles over de spaanse kerstloterij:diaserie over "El gordo de navidad"

"Tió de Nadal"

Een tió in catalaans is een stuk brandhout en "el tió de nadal" een kersttraditie in catalonie.Het stuk brandhout dat in de loop van de jaren steeds meer een wezenlijk uiterlijk heeft gekregen met een gezicht en 2 paaltjes als pootjes aan de voorkant en op zijn hoofd een "barretina-catalaanse muts in zwart rood" draagt wordt oficieel vanaf 8 december(onbevlekte ontvangenis van Maria) in huis gehaald,maar vaak gewooon net voor kerst.Hij wordt vervolgens vertroeteld met een dekentje tegen de kou en dagelijkse hapjes van groenterestjes,fruit en ander dingetjes die makkelijk voor handen liggen(tegenwoordig ook vaak chocola).Tot de kerstavond of soms de kerstdag maakt zo de Tió een deel van de familie uit.Dan breekt het grote moment aan dat de Tió gaat "kakken" oficieel moet hij daarvoor eerst aangestoken worden maar vaak wordt dat deel uit practische overwegingen gewoon weggelaten.De manier om de Tió aan het kakken te krijgen is hem klappen op zijn stam te geven met een stok.De cadeautjes die uitgekakt worden zijn kleine dingen zoals turrón(spaans nogat),snoepjes,chocola,vijgen,champagne etc want de grote cadeaus komen met de 3 koningen op 6 januari.Om te laten zien dat de Tió uitgekakt is en er geen cadeautjes meer volgen kakt hij een zoute haring,een ui, een knoflook of hij "plast op de grond".
Tijdens het ritueel wordt een eenvoudig liedje gezongen(moment dat de volwassenen de cadeaus onder de deken stoppen).
Caga tió -kak maar tió
ametlles i torró -amandelen en turron
no caguis arangades -kak geen haringen
que són massa salades -die zijn veel te zout
caga torrons -kak maar turron
que són més bons -want die zijn veel lekerder
Caga tió -kak maar tió
ametlles i torró -amandelen en turrón
si no vols cagar -en als je niet wil kakken
et donaré un cop de bastó -dan krijg je een klap met de stok
Caga tió!

mei boomfeest

Meiboomfeest of in catalaans festa de l'abre de Maig is een feest dat een beetje in een vergeethoekje is geraakt maar vroeger heel veel gevierd is.Op het plein, voor een kerk of een andere belangrijke plek in het dorp wordt een boomstam aangesleept,over het algemeen de hoogste in de omgeving een pijnboom, een populier , een iep of andere hoge boomsoort.De boom wordt van zijtakken ontdaan en alleen de top blijft of krijgt soms ook een bloemen versiering.Rondom deze boom worden dansfeesten gehouden de"Rodons",een soort Sardanas en er wordt bij gezongen en bloemen worden uitgedeeld.Het was een algemeen geviert feest,waarbij ook een beetje competitie tussen verschillende dorpen als simbool voor kracht, onsterfelijkheid en vruchtbaarheid.Tegenwoordig zijn er nog dorpen in berggebieden waar het feest nog steeds gevierd wordt

spreekwoord mei

"Si es cases el mes de maig,ben segur que manàra més la dona que tú" dat wil zeggen Als je in mei trouwt dan kan je er zeker van zijn dat de vrouw de baas is.

La generalitat de catalunya

Dankzij de spaanse grondwet heeft catalonie recht op een eigen regering.La Generalitat de Catalunya (generaliteit van catalonie).Dat is al sinds de middeleeuwen toen het Catalonie -Aragon betrof.De generalitat bestaat grofweg uit drie onderdelen,het parlement 135 zetels die elke vier jaar wordt gekozen door het volk.Deze controleerd de politieke acties, keurt de voorstellen en wetten en is het wetgevend orgaan.De president ,de hoogste vertegenwoordiger die gekozen wordt door het parlement en benoemd wordt door de koning van Spanje.De uitvoerende raad (consell executiu o govern) wordt net als de president uit het parlement gekozen en is verantwoordelijk voor de administratie en zorgt dat het programma en de regels worden uitgevoerd.Daar buiten bestaan nog informerende en raadgevende onderdelen zoals el síndic de greuges,een soort ombudsman.Deze worden elke 5 jaar door het parlament gekozen.Er is ook een fiscale ,een audio-visuele en de buitenlandse vertegenwoordiging.Op dit moment sinds 2006 is de socialist José Montilla Aguilera de president tot de verkiezingen dit jaar.De president heeft recht op de presidentswoning "casa dels canonges"in het antieke gedeelte van Barcelona.Canonges (wat ook veldsla betekend) vanwege de religieuse orde die oorspronkelijk het huis bewoonde is op korte afstand van het "palau de la generalitat" het paleis uit de middeleeuwen waar het parlement gehu